Koekoek, Cuckoo, Cuculus canorus
5397_150504 5446_150504 6844_170509 6873_170509  
Koekoeken leggen hun eieren in de nesten van zogeheten waardvogels, gedrag dat overigens ook bij andere soortgroepen zoals zoogdieren en insecten wordt aangetroffen. Een vrouwtjeskoekoek specialiseert zich op een bepaalde vogelsoort of -familie. Zo zijn er onder meer heggenmus-koekoeken en karekiet-koekoeken. De eieren lijken sterk op die van de waardvogel. De koekoek heeft het moeilijk. In heel West-Europa zijn we in enkele tientallen jaren misschien wel de helft van de koekoeken kwijtgeraakt. De oorzaken zijn nog onduidelijk. Daarom werd 2017 door Vogelbescherming en Sovon Vogelonderzoek uitgeroepen tot het Jaar van de Koekoek. Zo hopen we aandacht te genereren voor de bescherming van de koekoek en extra kennis te vergaren over het waarom van de achteruitgang.

Het geluid van de koekoek is van ver te horen. Heeft spitse vleugels en een lange staart. Vliegt met een snelle vleugelslag waarbij de vleugels nauwelijks boven het lichaam uitkomen. De koekoek zit vaak op een open plek met afhangende vleugels en nauwelijks zichtbare poten. Mannetjes hebben een effen blauwgrijze borst, kop en bovenzijde. De witte buik met zwarte bandering is scherp gescheiden van de blauwgrijze borst. Het kleed van vrouwtjes kent twee varianten, een grijze en een bruine. De grijze variant is grotendeels hetzelfde als dat van mannetjes maar de borst heeft een beige tint en is gebandeerd. De bruine vorm heeft een roestbruine bovenzijde en borst en is vaak over het gehele lichaam gebandeerd. Juveniel heeft een witte vlek achter op zijn kop.
Broedt vanaf mei. Koekoeken leggen één of enkele eieren in de nesten van andere vogels, de waardvogels, in totaal kan dat bij zo'n 25 nesten gebeuren. Tegenwoordig vormen kleine karekiet, heggenmus, graspieper, witte en gele kwikstaart de belangrijkste 'pleegouders'. Eieren lijken op die van de waardvogel. Het vrouwtje haalt een ei van de waardvogel uit het nest en daarvoor in de plaats komt het eigen ei. Het koekoeksjong werkt de andere eieren of kuikens uit het nest en verlaat het nest na zo'n 17-18 dagen. Dan wordt hij nog 2 à 3 weken gevoerd door de veel kleinere waardvogels.
Koekoeken komen in diverse halfopen landschappen voor, met de hoogste dichtheden in moerassen, duinen en oude cultuurlandschappen. Ze speuren vanuit hoge uitkijkposten naar nesten van geschikte waardvogels. Heggenmussen, rietzangers, karekieten en kwikstaarten zijn favoriete soorten. Het zijn dan ook vooral de leefgebieden van deze soorten - moeras, platteland, duinen, heide, maar ook buitenwijken en parken - waar koekoeken te vinden zijn. 
Alleen man roept sonor koe-koek, vrouw heeft een hinnikende triller.













(info van Vogelbescherming.nl)
Grotendeels rupsen (ook harige soorten!), aangevuld met insecten en ook wel eieren van andere vogels, zoals van de waardvogels. De harige rupsen zijn giftig en worden niet door andere vogels gegeten. Maar de koekoek heeft geen last van het mierenzuur door een dikke, beschermende laag op zijn maagwand, die afgestoten en vervangen kan worden. Van de haren maakt hij een braakbal.
Overwinteren in tropisch Afrika, zoals Congo en Angola, via een aantal tussenstops trekken ze daarheen. Koekoeken trekken in zuidwestelijke tot zuidoostelijke richting weg naar Afrika. Sommige vogels vliegen daarbij via Spanje over de Straat van Gibraltar, andere nemen de route over Italië. Koekoeken uit Wit-Rusland gaan via Turkije en Egypte. In Nederland keren ze terug rond half april. Volwassen koekoeken trekken weg na de eileg in juni/juli, jonge vogels veel later, in september en oktober.